By Rey Anthony Chiu | 07:07 PM November 03, 2023

Padayon nga nagka-ubos ang Total Fertility Rates (TFR) sa Central Visayas gikan sa 1993 nga diha pa sa 4.4, padaus-os ngadto na sa 2.0 sa 2022.
Ang TFR, nagpasabut nga sa edad nga pwede manganak ang babaye nga naa sa 15-49 anyos.
Niadtong 1993, anaa sa 4.4 ang average nga anak sa usa ka babaye sa mga nahisgutang panuigon, nga napakunhod na karon ngadto sa 2.0 sa Central Visayas bisan pa nga sa tibuok Pilipinas, 1.9 na lamang.
Kini maoy usa sa mga napadayag na kasayuran human sa 2022 National Demographic and Health Survey (NDHS), ang ikapito na nga Demographic and Health Survey nga gipahigayon sa Pilipinas sukad niadtong 1993.
Kini kalabut sa DHS Program nga nagtumong nga makakuha og kasaligan nga kapasikarang kasayuran sa pagplano ug pagpahat sa mga programa ug serbisyo alang sa maayong panglawas sa hain mang bahin sa nasud nga mas nanginahanglan niini.
Kinatibuk-ang 27,821 ka babaye nga nag-edad og 15 ngadto sa 49 anyos gikan sa 30,372 ka sample households ang mingsalmot ug nakiglambigit sa survey niadtong 2022 alang niining katuyuan.
Sa tibuok nasud, niadtong nahimo nga survey, ang mga kababayen-an sa Bangsamoro Autonomous Region of Muslim Mindanao ang may labing taas nga taas nga TFR sa 3.1, samtang ang sa National Capital Region nga may 1.2 TFR, maoy may labing ubos.
Sa Central Visayas, samtang ang nasud may 1.9 average bata ang possible nga ihimugso sa usa ka babaye nga anaa sa 15-49 anyos, 2.0 usab ang sa Central Visayas.
Matud ni Provincial Statitistician Jessamyne Anne Alcazaren, kon dili mapausab kini ug magpabilin nga constant rate, may ubos na nga replacement level ang Central Visayas.
Sa ubos nga replacement, kini nagpasabut nga mas daghan na unya ang makuha sa populasyon dala sa pagkamatay kay sa mapuli niini nga ihimugso.
Gani, ang pagda-us-os sa TFR sa rehiyon miubay usab sa tibuok nasud sukad sa 1993 National Demographic Survey.
Niadtong panahona, sa tibuok nasud, 4.1 ka bata nga mahimong ipanganak sa usa ka babaye nga anaa pa sa iyang reproductive ages, samtang sa Region 7, anaa sa 4.4.
Pag-abut sa 1998, parehas nga anaa sa 3.7 ang average nga bata nga ipanganak sa kababayen-ans a Pilipinas ug sa rehiyon.
Niadtong 2003 NDHS, kon anaa sa 3.6 ang average sa Central Visayas, 3.5 na ang sa nasud.
Sa 2008 nga NDHS, 3.3 ang average sa TFR sa Central Visayas samtang 3.2 ang sa nasud.
Mikanaug man sa 3.2 ang TFR sa Visayas sa 2013, 3.0 na ang average sa Pilipinas.
Sa 2017 NDHS, 2.7 ang TFR sa Visayas samtang 2.5 ang na nasud.
Sa 2022, 2.0 ang sa Visayas samtang 1.9 na ang sa nasud. (PIABohol)
