By Rey Anthony Chiu | 07:24 PM April 22, 2022

Giila na nga angay gyud hingusgan nga produkto agrikultura sa Bohol, ang Boholano “manok bisaya,” nahimong sentro nga nahisgutan sa bag-o lamang gipahigayon nga Farm and Industry Encounters through Science and Technology Agenda (FIESTA).

Hatud sa mga consortium sa mga unibersidad nga naghimo sa science and technology research alang sa mas nindot nga matang sa ‘manok bisaya’ ang FIESTA sa manok bisaya gisuportahan sa Department of Science and Technology Philippine Council for Agriculture, Aquatic and Natural Resources Research and Development (PCAARD) ug sa Native Chicken Research consortium sa Visayas nga karon gipangunahan sa Bohol Island State University.

Gawas sa Boholano nga usahay gitawag og manok sano, gipadayag usab ang napahiuli nga manok native nga gitawag og ZamPen nga gipasanay na sa Zamboanga Peninsula ug ang Darag, ang lahi nga manok bisaya nga gikan sa Western Visayas.

Tumong sa Native Chicken FIESTA ang pagduso sa mga katakos sa mga mag-uuma nga namuhi og mga manok isip hagdan sa pagpa-ugmad sa ilang mga kinabuhi, ug sa pagpadayag sa mga teknolohiya , mga bag-ong sistema sa maugmarng pamuhi sa manok ug nga nag-unang katikaran sa panguma sa nasud.

Ang pagpamuhi sa manok bisaya unana nga natumbok dinhi sa Bohol nbga usa sa mga nindot hatagan og nag-unang pagtagad kay gawas nga mohalin kini sa mga turista ug nga nangita og lami nga pagkaon, ang manok bisaya lig-on ug molahutay sa nagkausab nga panahon, sayon buhion ug mahimong kasaligan nga tinubdan sa kita.

Gisugdan sa paghimo og kinaugalingon nga pagtuki ug pag-ugma sa Office of the Provincial veterinarian nga si Dr Stella Marie Lapiz, ang Manok Sano kaniadto sa panahon sa mga nag-unang administrasyon, gipakayab na karon ilawom sa Agricultural Reform Transformation thru Native Chicken Development Program, nga nahimong agi-anan usab aron mas mapalapad pa ang pagpamuhi niini.

Matud ni Dr. Lapiz, ang manok Boholano dali nga makapahaum sa iyang kalikopan, mokaon ra sa mga barato ug sayon andamon nga tuktokon, dili dali mangamatay kon makasinati og kalisud, ug mahimong kasaligan tinubdan sa pagkaon ug nutrina alang sa mga panimalay.

Gawas sa iyang talagsaon nga lami, ang manok Boholano may nindot nga tekstura sa unod niini, may kaugalingon nga kahumot samtang ang iyang itlog, may usa sa tulo ka bahin lamang sa cholesterol ug usa sa upat kabahin sa mantika kon itandi sa ubang mga matang sa itlog sa manok, segun pa sa usa ka reserarcher ug scientist nga si Dawn Walls-Thumma –sa iyang taho nga gipatik sa Mother Earth News.

Gawas pa, ang itlog sa manok binuhi-an may 40% nga dugang Vitamin A, mas daghang Vitamin E ug mas daghang omega 3 nga gikinahanglan sa lawas sa tawo.

Ang manok bisaya nga gitun-an karon sa Bohol giilan usab nga maoy kinasugdanan nga lakang sa pagpahiuli sa mga karaan nga matang ug lahi sa manok bisaya nga karon halos mapapas na kay nasagolan na sa nagkadaiyang matang sa manok nga gibuhi alang sa mas paspas makarne, dagko ug bug-at sa timbang ug may dako nga potensyal sa ginansya, ug molahutay sa sakit ug kamatay. (rahc/PIA-7/Bohol)

By Bohol Island News

Your reliable source of news and content in the island and the rest of Central Visayas and Mindanao.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.