By Rey Anthony Chiu | 05:35 PM October 18, 2021

Sa napa-uso nga pagpananum, aniay usa ka paagi sa pagseguro nga mas modaghan pa ang bunga, mamuwak og maayo ug modaghan pa ang kita: pagpamuhi og kiwot o kiyot (stingless bees).

Ang kiwot, mohatag usab og dugos nga dili sama sa ubang dugos: kay kini nga dugos dili makapasaka sa asukar sa dugo kon kini kan-on.

Ang pagpamuhi ug pag-atiman sa kiwot, o kiyot: stingless bees, gawas nga napamatud-an na nga magpadaghan sa bunga, magpapamuwak sa mga tanom og magpataas sa produksyon sa pagkaon, usa usab sa labing sayon nga pamaagi sa pagpamuhi sa buyog, matod ni Jomer Balag, tagdumala da Jolits Eco Garden sa Cambacay sa Batuan.

Ang kiwot, matud pa sa mga researchers sa University of Queensland, may trehalulose, usa ka matang sa asukar nga iya lamang sa kiwot, nga dili makapasaka sa blood sugar levels, kon kini kan-on.

Ang mga asukar nga makuha sa mga dugos, kasagaran glucose, fructose, samtang ang ordinaryong asukar, sucrose, ug dili trehalulose, asukar nga mahimo sa mga kiyot lamang.

Kining talagsaon nga abilidad sa kiwot nga mohimo og trehalulose, dako kaayo og ikatabang sa mga tawo nga may sakit sa diabetes, segun pa sa mga researchers.

Abg kiwot o Trigona biroi, usa ka matang sa buyog nga dili mamak nga makit-an sa Pilipinas ug karon maoy giugmad aron maghimog taas nga kalidad sa dugos ug magpadaghan sa bunga ug buwak isip pollinators niini.

Pagpataas sa ani sa 40 ngadto sa 50 % ang ikadugang kon may kiwot nga mag-abag sa pollination, matud pa ni Balag, usa ka mag-uuma ug integrated pest management specialist nga maoy tigbansay sa pagpamuhi ug pagdumala sa kiwot nga gitanyag sa Agricultural Training Institute sa Department of Agriculture.

May mga pagtuon pa, sama sa gipagawas sa usa ka nagbuhi og kiwot nga miumento og 80% ang bunga sa iyang kalubihon, tungod sa kiyot.

Hinuon, ang dugos nga makuha sa kiwot dili ingon kadaghan sa dugos sa ubang buyog, mahimo usab nga mabawi sa kiwot ang alkanse pinaagi sa propolis, usa ka tagok nga naa sa iyang balay nga may taas nga potensyal sa tambal ug pagpamaayo sa sakit.

Alang sa mga gustong makakat-on kon unsaon pagpamuhi ug kiwoy, adunay “Basic Stingless Beekeeping Seminar” nga pagahhimoon karong umaabot Sabado, October 23, 2021 didto sa Jolit’s Eco Garden Batuan.

Matud pa ni Balag, bukas sila sa napulo ka slots, dala usab sa pagbansay sa social distancing.

Alang sa dugang kasayuran, tawag o text sa pakisayud ngadto sa 09164149800. (rahc/PIA-7/Bohol)

By Bohol Island News

Your reliable source of news and content in the island and the rest of Central Visayas and Mindanao.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.