By Rey Anthony Chiu | 11:46 PM February 29, 2024
Natuman na ang pangandoy ni Jingler Compoc, nga manguli na sila nga aktibong nakigubat alang sa ideyolohiya, aron, sa katapusan, ang ilang banay na ang ilang trabahoon ug palig-onon sama sa uban nga pamilya.
Apan, pait, sanglit, wala na ni Jingler masaksihi ang panagtapok nga kanunay niyang gihandum, kay sukad ma sukad sa iyang pagkamatngon og buot, permi lang nga naglakaw ang ginikanan ug dili igkita sa tag-as nga panahon.
Si Jingler, una na nga napatay sa engkwentro diha nga ang ilang bahan, kauban sa iyang amahan nga si Domingo Compoc, naatlan sa mga sundalo nga namahuway sa sitio Langub Ilaud, Campagao Bilar niadtong Septembre 8, 2023.
Si Jingler, maoy ikaduha nga anak sa magtiayon nga Domingo ug Hermosilia Villamor, parehas nga mga armado ug aktibong sakop sa nabungkag na nga Bohol Party Committee.
Niadtong mga panahona, ang mga rebelde nga dinhi nanghasi sa Bohol, isug pa nga manulong sa mga police stations ug army detachments.
Ang iyang maguwang nga si Roly, natawo niadtong 1992 ug kinahanglan nga ibilin sa laing pamilya kay dili kaya sa magtiayon nga may bata nga daladalahon sa kalasangan, sa kabukiran sa kampanya, ug sa opensiba.
Duha ka tuig human gipakatawo si Rolly, nga gisagop na sa bag-ong pamilya nga sakop sa masa, gihimugso usab si Jingler, 1994, ug ingon gihapon kalisud sa nasinati ni Rolly.
Gibilin sa pag-atiman sa igsoon ni Domingo nga gikan pa sa Mindanao, si Jingler nga tulo pa ka buwan niadto, nagdako nga igkita lamang ang iyang ginikanan sa family integration, usahay sa Bohol, sa Sugbo o sa Negros.
Tuig 2000 diha nga gihimugso na usab si Jerielou, ang bugtong babaye sa tulo ka magsuon.
Gibilin na usab ang bata sa inahan ni Hermosilla, ug didto nagdaku ang bata sa iyang Lola sa Batuan.
Samtang si Domingo kamolo sa pakigbisug isip sakop sa District Guerilla Unit, si Hermosilia usab kauban sa mga masa aron pagpalig-on sa ilang hanay pinaagi sa pagkampanya ug pagpanghaylo.
Dinhi, matud niya, mas may panahon pa siya nga makighagwa sa mga anak sa masa kay sa iyang kaugalingon nga anak nga tua sa layu.
Kini usab maoy tumbok ni Hermosilia nga hinungdan nga nahimong lisud pasabton si Jingler kay bisan kanus-a, wala niya mabati ang pagmahal sa ginikanan nga maoy iyang gi-iliw sa adlaw nga tanan.
Kini usab ang gipaambit ni Jerielou, pagbati sa kahidlaw sa amoma sa ginikanan nga wala nila masinati sa tibuok nilang kinabuhi.
“Kausa, mihangyo si Jingler,” saysay sa inahan. “Ma, uli na kay permi ka nga nag-atiman sa uban, apan ang imong pamilya wala gyud nimo mapahiusa, uli, kay akong isaad nga magbag-o ko,” matud pa ni Jingler kinsa nagsugod na og ka problema sa kinabuhi, saysay sa inahan.
Tungod niadto, ug human malukmay, si Hermosilia mingtahan sa iyang kaugalingon sa Kampo sa mga military sa Negros, aron manginabuhi na nga malinawon.
Sa pagka 2019, nalukmay na unta si Domingo, ug halos mosurrender na, apan, sa wala damha nga higayon, gipatay ang nagsagop kang Jingler, ang igsoon ni Domingo, kinsa gipusil samtang nagtugway lamang og kabaw didto sa umahan.
Walay makasulti kon military o rebelde ba ang mihimo niining salawayon nga buhat, apan isig pahiray na ang military ug rebelde sa pasangil.
Apan tungod niini, nasugnoran ang nagdilaab nga kasuko ni Jingler kay iyang uyoan na ang napatay. Kini usab ang gituohan nga nagpalig-on pagbalik sa kasilag ni Domingo, ug nagsugnod sa kasibut nga mopadayon sa kalihukan, hnagtud sa kamatayon.
September 8 sa miaging tuig, natigum ang pamilya apan wala si Domingo makatambong ug makapadangat sa iyang amahanong kasubo, dihang gihaya ug gilubong si Jingler.
Karon, sa haya ni Domingo mismo, pait man apan sa katapusan, gawas sa namatay na nga si Jingler, nagkahiusa na gayud si Rolly ug ang iyang banay, ngadto kang Hermosilia, Jerielou nga gipapauli gikan sa Manila, ug ang gihaya nilang amahan.
Wala na balika pa ni Domingo dihang nasayud siya nga misulod og trabaho sa Kapitolyo si Rolly.
Si Hermosilia, mibalik usab sa Negros aron sugdan ang bag-ong kinabuhi ug si Jerielou, kasamtangan nga nagbansay aron mamahimong usa ka opisyal sa Philippine Coast Guard.
Uban sa kamatayon ni Jingler ug Domingo, pupos na ang sulo sa pagpakiggubat sa banay nga Compoc.
Dili ug dili gayud mosubay sa dugo-ong dalan si Rolly, malinawon na nga nanimuyo si Hermosilia sa Negros ug motapos na si Jerielou sa iyang bansay pagka opisyal sa Philippine Coast Guard, ang dalan sa kalinaw iyang gisaad nga sundon. (rahc/PIA-7/Bohol)
