By Rey Anthony Chiu | 08:55 AM February 28, 2024

Napulo ka adlaw pa lamang sila nga gikasal sa balaod sa kalihukan, ug sa kinabuhi nga nagtago-tago sa balaod, lisud maisip nga ikapakita ang tim-os ug tiunay nga pagpangga sa matuod nga nagminahalay.
Apan, sa katapusang gutlo sa kinabuhi ni Aldrin Historia, (taga Liloan Sur, Inabanga) bisan kay mahimo nga wala makita sa iyang bag-ong gipangasawa ang putli nga pagmahal sa ka gamay sa panahon, iyang gihalad ang iyang kaugalingon aron kon may higayon, makalingkawas pa sa ilang nasinati nga kalisud ang iyang batan-on pa nga asawa nga abogado, ug sa ilang pangulo nga si Domingo Compoc.
Pebrero 12, diha nga gikataho nga mismo si Compoc, alias Kumander Cobra (taga Dagohoy Bilar), ang mihimo sa seremonyas sa kaminyoon nila ni Historia, saysay ni Police Lieutenant Colonel Norman Nuez, tigpamaba sa kapulisan.
Si Historia batan-on apan hagtik na nga political guide sa mga rebelde nga sakop sa nagkabungkag ug nagkahilis nga New People’s Army (NPA) ubos ni Compoc, ug ni Hanna Joy Cesista, abogada nga aktibong sakop sa National Union of People’s Lawyer (NUPL) ug gi-taho na nga sakop sa Anakbayan.
Si Historia, kinsa nalista sa Periodic Status Report sa kapolisan, isip usa sa mga gitahud nga lider sa nahibilin nga mga manggugubat sa nabungkag na nga Bohol Party Committee sa NPA nga kanhi may upat ka fronts nga nanghasi sa Bohol, na-ilhan sa PSR nga si Segovia.
Sa laing bahin, si Cesista, nagsugod sa aktibo nga buhat sa pagka aktibista, dihang usa siya ka political science student sa University of the Philippines sa Sugbo.
Mikuha usab siya sa Bachelor of Laws samtang aktibo sa ilang lihok sa libre nga legal nga tabang isip paralegal sa wala pa maabogada ug nagpasugod sa NUPL sa University of San Carlos sa Sugbo.
Mikuha sa bar examinations niadtong Nobyembre 2022 ug nakapasar niadtong 2023.
Daghan ang nagtuo nga si Cesista, gipadala sa Bohol human napatay si Kerlan Fanagel, ang indigenous peoples’ rights activist nga taga Saranggani ug nasudnong figure sa kalihukan, niadtong September 2023, aron maoy motiwas sa mas lisud nga pagpangkombinse sa mga kanhi ilang mga sakop nga mobalik sa kalihukan.
Segun sa kasayuran nga nakuha, walay kalibutan ang mga ginikanan ni Cesista nga aktibo na kining migunit og armas.
Niini usab nga mga higayuna, diha nga milabang ang abogada sa Bohol, gipakatag sa mga pundok nga abin sa kalihukang walhon, nga si Cesista, mianhi sa Bohol aron hikayon ang pagpatahan ni Compoc.
Apan, matud pa sa usa ka opisyal sa kapolisan, kon mao pa kana ang iyang tuyo, ngano nga dugay pa kini nga iyang gikuyog-kuyogan bisan nga nasayud ang abogada nga armado ug gipangita sa balaod ang naulahi.
“Sayun ra unta, iyang gikombinse si Compoc nga mosurender ug magpadakop, aron iyang gamiton ang iyang pagka abogado paglaban sa edaran na nga rebelde, kon mataral na kini sa korte,” matud sa opisyal sa Kampo Dagohoy.

Apan, si Cesista, wala lang kay miuban-uban sa mga armado, nagpakasal sa armado, ug napakyas pa sa paggiya sa mga gigukod sa balaod sa pagsurrender na lang niadtong tunolan na unta sa warrant of arrest.
Wala’y kasaligan nga tinubdan nga makasulti sa napulo ka adlaw nga kinabuhing minyo nila ni Historia ug Cesista, apan, makit-an nga sa ilang paghiusa sa kalihukan, mahimong duna na silay lig-on nga bugkos.
Niadtong sayo sa buntag sa Pebrero 22, diha nga nakit-an nila nga nagpaingon na ang bahan sa Police Intelligence Unit aron magtunol sa warrant of arrest, gipili nila nga mosukol.
Segun sa mga saksi nga sibilyan nga wala na makadagan, nabati nila ang unang buto-buto nga naggikan sa sulod sa balay diin namahulay nianang gabii, ang lima ka mga armado apil si Compoc, Historia ug Cesista.
Human naghatag og cover fire ang usa nila ka kauban sa kusinahan nga bahin sa balay nga ilang gitagu-an, nakuha pa nila nga manggawas subay sa main door, mopahiluna sa defensive position diha sa natad sa balay, aron mosukol.
Gamit ang armalite, unang nakapwesto si Alberto Sancho, unya sa luyo si Historia nga nanalipod kang Cesista, samtang gipugngan ang mga kapolisan nga makaduol aron makaikyas pa si Compoc.
Napatay si Sancho, samtang si Cesista ug Historia, nagduol nga nagbuy-od, diha nga nakit-an sa nataran sa balay, nangligdas sa lapok nga may mga igo sa bala ang lawas.
“Sayang ang kinabuhi, mahimo pa unta nga mas magamit ang iyang pagka-abogada sa pagpanalipod sa mga nilupigan didto sa korte, apan kay gipili niya ang armas, mao na hinuon ang iyang gikamatyan,” mulo sa mga sakop sa kapolisan.
Segun pa sa wala pa hinuon makompirmar nga taho, ang upat nga namatay, pulos nga anaa sa PSR sa kapolisan, ug sama kang Fanagel nga wala sa PSR, si Cesista, na-among sa listahan sa mga wala pa gihapon mawad-e sa paglaum, bisan sa nagka-ut-ot na nga kawsa. (rahc/PIA-7/Bohol)