By Rey Anthony Chiu | 10:41 AM September 05, 2021

STAGE 1
Nasinati nimo ang mga simtomas sama sa ubo, sip-on, hilanat nga makaluya sa pila ka adlaw, apan migrabe kini og maglisod ka na og hingos, mao nga nakahukom ka nga magpahospital.

Ang imong oxygen saturation levels ubos kaayo, naa na sa 1 ngadto sa 4 ka litro matag minuto, imbes. 6 ngadto sa 10 ka litro kada minuto.

Gi-admit gyud ka og gisugdan og hatag og pangontra sa kagaw (antivirals), steroids (nga motabang sa imong pagginhawa) ug pangpatunaw sa plema nga nagkapot na sa imong ginhawaan ngadto sa ubos nga bahin sa baga. Gitawag kini og anti-coagulants o monocloidal antibodies.

Magpabilin ka sa ospital sa pila ka adlaw, pul-an, ilabi na kay walay pwede mobisita nimo.

Dili pod ka kalakaw-lakaw kay nagtaon ang imong oxygen, ug hangtud lamang nga makalingkawas ka sa tabang sa oxygen kay kaya na nimo moginhawa og 5 ngatdo sa 10 ka litro nga oxygen matag minute, pwede na ka makagawas sa ospital.

Swerte ka.

Kon bakunado ka, ang grabe nga simtomas sa Covid-19, kasagaran taman lamang sa stage 1.

STAGE 2
Magkamalisud ka na og ginhawa, dagway og malumos ka na. Hatagan ka og tambal pagpaluag sa imong ginhawaan. Kini dyutay lamang nga alibyo.

Magkadaghan ang imong panginahanglan sa oxygen sa lawas gikan sa 5 ngadto na sa 40 ka litros matag minuto.

Dinhi nga panahona, lisud ilihok kay kon matandog ang pangginhawa nga itaud sa imong lawas, mogamay ang supply sa oxygen, mobalik ang imong paghangos.

Dili na nimo mahimo ang bisag pagpangihi nga walay tabang mao nga taudan ka og diaper.

Kon mahiluna ka na, isulod ka na dayun sa Intensive Care Unit sa hospital, kana kon naa pay bakante.

STAGE 3
Maluya ug maugtas ka og hiningos aron masudlan lamang ang imong baga sa gikinahanglang oxygen.

Aron mahatagan kay og dyutay nga kasayon, taudan ang imong nawong sa positive pressure ventilation, usa ka plastic nga maskara nga ipahaum sa imong nawong aron dili makagawas ang hangin nga ipugos og pasulod sa imong baga aron pabukaron kini ug sudlan sa oxygen nga ikapang-apud-apod sa tanang bahin sa imong lawas aron dili mangamatay ang imong organs.

STAGE 4
Mas mograbe ang kalisud sa pagginhawa. Maluya ka. Ang imong blood oxygen content ubos na kaayo.

Pahibaw-on ka sa mga doctor nga laslasan ang imong bubonlan aron tauran didto og tubo para mapaderetso ang paghatag og oxygen sa ilng baga. Gitawag kini og intubation.

Niining panahona, kon may cellphone ka, tambagan ka sa mga doctor nga tawagan ang imong mga mahal sa kinabuhi kay mahimong sa katapusan nga higayon, kini lamang nga panahona nila mabati ang imong tingog.

Ang tubo sa imong bubonlan, ikabit sa ventilator. Pakatulgon ka ug pugngan nga makalihok kay kon duna ka pay panimuot, natural gyud nga imong tangtangon ang mga tubo.

Sa tubo na ipaagi ang imong pagkaon. Botangan usab og tubo ang imong kinatawo aron deretso ka na nga mangihi ug tauran ka og rectal tube aron dili ka na ilisan pa inig pagawas sa imong hugaw.

Inabagan sa mga taga hospital, takiliron ka og panagsa aron dili ka magka bed sore. Ligoon ka kon may panahon. Dapatan ka sa mga experimental nga pang-alibyo.

STAGE 5
May mga pasyente nga makalahutay sa Stage 4.

Sa imong sitwasyon, ang imong oxygen levels ug kondisyon sa lawas, wala pa gyud mo-ayo bisag pila na ka adlaw sa ventilator. Ang imong baga nga giatake sa Covid nagkinahanglan na og dinali-an nga tabang ug pahuway aron ma-uli-an.

Dinhi, kon nagbaton ang ospital og espesyal nga makina, mahimong mabuhi ka pa. Tauran ka og Extra Corporeal Membrane Oxygenation (ECMO). Usa kini ka makina nga magsilbi nga temporaryo nga kasingkasing ug baga nga mgapashort cut sa oxygen deretso na sa imong dugo nga dili na moagi sa baga aron makapahuway kini.

Kon wala kini sa imong ospital nga nasudlan, ibalhin ka ngadto sa ospital nga ania niini.

Kon wala gyud, ipadayon ang pag-atiman kanimo, apan hunahunaa nga dili kay ikaw ray naCovid.

Bisan pa man, nanumpa ang mga doctor ug nars nga mahimo sa ilang katapusang mahimo aron mabuhi ka lamang.

STAGE 6
Tungod kay nahagba na ang imong baga, kinahanglan nga pugngan ang possible nga paggawas sa hangin ngadto na sa imong dughan, nga maoy ikamatay.

Dinhi, paslakan na usab og laing mga tubo paingon sa imong baga aron pagawason ang hangin nga nagbuog na didto.

Niining panahona, nadaut na ang imong kidney sa kadaghan sa tambal nga gipatomar nimo.

Bisan pag hatagan kag daghang tambal para makapaihi, manghupong gihapon ka, mao nga niining panahona, gawas sa Covid, kinahanglang ka nga i-dialysis aron kaabagan ang trabaho sa imong bato o kidney.


Sa kadugay na nimo sa ospital, dugangan sa luya nga immune system nga gi-atake sa Covid, duol ka kaayo sa impeksyon.

Magsugod nag tubig ang imong baga. Mahimong naa na usab patay nga dugo nga makita didto. Dili gyud kini mapugngan mao nga tambalan ka segun sa mga suliran nga manggawas.

Kon moubos na ng imong blood pressure, delikado na kini alang sa dungan nga pagkahagsak sa imong mga body organs (multiple body organ failure) mao nga hatagan ka og vassopressors: mga tambal nga mopahugot sa imong mga ugat aron mauli-an ang imong blood pressure.

Dinhi usahay moundang na’g pitik ang imong kasingkasing.

Ipaagi ka pa og cardio pulmonary resuscitation, idasokdasok ang imong dughan aron mapugos ang kasingkasing sa pagpitik pagbalik.

Kon mauli-an ka pa, dinhi nang panahuna magsugod ang imong banay sa paghimo sa lisud nga desisyon.

STAGE 7
Human sa pipila ka mga sabutsabot tali sa imong banay ug sa mga tawo nga nagtabang aron lamang makaginhawa ka pa, daghan nga pamilya ang mohukom na lang mga itahan ka na sa labaw nga makagagahum. Daghan pang maluwas kon ang panahon ug kahimanan nga imong gigamit, magamit sa uban nga medyo dili kayo bati ang kahimtang.

Tangtangan ka sa mga makina nga nagpaginhawa nimo.

Makalili ang imong mga mahal sa kinabuhi sa samin sa kwarto, samtang magsud-ong mga mabugto-an na ka sa kinabuhi.

Mamatay ka nga nag-inusara.

Mao nga samtang sayo pa, magpabakuna kay kasagaran nga nabakunahan, maCovid man, makalingkawas ra human sa stage 1.

Segun sa kasinati-an ni Karon Gallaredo, respiratory therapist.

By Bohol Island News

Your reliable source of news and content in the island and the rest of Central Visayas and Mindanao.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.