By Rey Anthony Chiu/PIA-Bohol | 12:23 PM November 15, 2019
Si Ubay Municipal Agriculturist Marianito M. Doydora. Hulagway: Rey Anthony Chiu

UBAY, Bohol- Sagopon sa mga mag-uuma sa humay sa Ubay ang teknolohiya sa Rice Crop Manager, sa tinguha nga mapun-an pa ang ilang ani pinaagi sa tukma nga pag-abono sa tukmang panahon.

Kini maoy gibutyag ni Ubay Municipal Agriculturist Marianito M. Doydora, kinsa mingtaho sa mga information officers nga sakop sa Association of United Development Information Officers (AUDIO) nga nagtapok didto sa Sangguniang Bayan Session Hall sa nasampit nga lungsod.

Ang mga sakop sa AUDIO mitapnas sa Ubay aron masuta ang matuod nga hulagway sa panghumayan sa lalawigan nga karon apektado sa huwaw ug gipangandaman na nga daan nga magkuwang gayud ang ani niining milabay nga tingtanum.

Ang pagsubay sa mga Information Officers sa Ubay, subay usab sa pag-abag sa kagamhanan sa pagpadayag sa suliran sa panghumayan atul sa Rice Awareness Month sa buwan sa Nobyembre.

Ang pagbisita sa AUDIO sa Ubay, giabagan usab sa lokal nga pangagamhanan pinangulohan ni Mayor Constantino Reyes, kinsa nagpa-andam gayud sa pinahaum nga pagtagad sa mga bisita.

Gawas nga ang Ubay may labing lapad nga mga kabasakan sa kinatibuk-an nga lalawigan sa Bohol, misawo usab kini sa labing dagko nga mga patubig nga maoy ampay sa mga humay.

Lungsod nga adunay kinatibuk-an nga luna nga 29,950 hektaryas diin 18,587.26 hektaryas niini gitikad, 8,314 hektaryas sa Ubay gihimo nga basakan.

Hinuon, 3,201 hektaryas pa lamang sa mga basakan sa lungsod ang nakapahilulos sa patubig gikan sa National Irrigation Administration, samtang ang nahibilin nga 5,113 hektaryas, nagsalig pa gihapon sa sawod sa uwan, matud ni Doydora.

Dinhi, bisan pa kon mogamit sa hybrid rice nga napamatud-an na nga mopadaghan sa ani, kuwang pa gihapon ang ani kon itandi sa buot nila nga makuha sa matag tingtanum.

Sa kabaga usab sa mga basakan nga nagpabilin nga sawod, samtang nangita og mga kasaligan nga lakang nga makapadaghan sa ani dinhi, gisuwayan sa lungod sa 65 ka mga mag-uuma sa human ang RCM.

Ang RCM usa ka himan nga magtabang sa mag-uuma sa paghimo sa sakto nga desisyon ilabi na niadtong mga gagmay rag basakan, pinaagi sa sugyot sa pagpili sa tagud ug sap agsabwag sa sakto nga abono sa saktong panahon.

Ang RCM, segun pa usab sa Agricutural Training Institute nga naghimo niini isip extension service, ila na nga gipahaum sa particular nga panginahanglan sa lugar nga gitamnan.

Ang RCM mahimo nga makuha pinaagi sa pagbukas sa online nga pasilidad nga makita sa computer o sa tablet o smartphones.

Himan ng gigamit usab sa mga extension workers, crop advisors, ug service providers aron makahatag sa mga mag-uuma sa tukmang tambag alang sa abono, pamatay-dangan ug pagdulala sa patubig, ang RCM maghatag usab sa tukma nga lakang subay sa matang sa tagud, sa kaaslomon sa yuta ug sa mga kinaiya sa luwang nga gitamnan.

Pinaagi sa RCM, ang pagsobra sa pagsabwag sa abono, ilabi na sa kadtong daghan og nitrogen, dugokon na usab sa mga dangan, mao nga sa RCM, matumbok na ang tukma nga abono alang sa imong gitamnan.

Tataw ang gipakita ang epekto sa RCM kay matud pa ni Doydora, sa us aka hektarya nga humayan saw ala pay RCM, moani kini og 4,160 ka kilo, o mahalin sa P87,360.00

Apan human ikapatuman ang RCM, sa susamang kadak-on sa basakan, miani na sila og 6,460, nga katumbas halos sa 136,000.00.

Matud ni Doydora, sa 36% nga nadugang sa ani, tataw na usab nga may dugang nang pangpalit sa panginahanglanon ug ikapangmatrikula sa mga bata.

Mga sakop sa AUDIO-Bohol. Hulagway: Rey Anthony Chiu

By Bohol Island News

Your reliable source of news and content in the island and the rest of Central Visayas and Mindanao.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.