BOHOL WEATHER

Bohol Island News

Your source of reliable news and content in the island.

Isda nga mulmol dili angay kan-on

Nasayud ka  ba nga ang bonbon sa kabaybayonan dili lang nahimo tungod sa pagpangapugday sa gasang nga ma-ligsan sa dagkong bawod ug uban pa’ng pwersa nga makapulpog niini?

Piskay man nga higda-higdaan samtang nagpa-init sa adlaw ug nagsibit sa mga pangandoy, dako nga bahin sa bonbon nga imong gilubgan, ginawas sa ginhawaan sa mga isda nga molmol.

Lami-an lutuon nga inun-onan o nilarang, maayo usab nga kilawon, ang mulmol maoy usa sa mga naghatag og pino nga bon-bon, nga iyang kinalibang.

Ang mulmol o sa Inengles, “parrot fish” may mga sungo nga sama sa periko u gang iyang kolor, sama usab ka anindot sa mga mabulokon nga langgam.

Ang mulmol ang iyang kan-onon kadtong mga lumot nga kasagaran manuksok sa mga gingi-gingi sa mga gasang ug bato-bato sa dagat.

Matud sa ni Holger Horn, usa ka environmentalist ug diving operator, ang mulmol usa sa  labing importante nga isda sa kadagatan  sa Panglao.

received_630667287418468-01.jpeg
Nobenta porsyento sa kinabuhi sa mulmol, nag-ob-ob og bato ug patay nga gasang.

Aron makuha kining mga lumot, kitkiton sa mulmol ang mga bato ug tupsan, samtang nagkaon sa mga lumot, ang bato nga gikitkit, gigaling sa tiyan ug kadtong dili na mahilis pa, igawas nga bonbon.

Gani, sa mga tigpamana, usa sa ilang mga timailhan nga nay mulmol, kon may agbon sa bonbon nga nagagikan sa tiyan sa isda.

IN THE KNOW

* Parrotfish eat algae and dead coral.

*They spend up to 90% of their day nibbling. In other words, they clean the reef.

*  After all that eating, get this: They poop fine white sand – lots of it! Each parrotfish produces up to 320 kilograms (700 pounds) of sand each year.

* They have delightfully garish fashion sense. Parrotfish are a big part of what makes scuba diving so colorful. Each species has a different color scheme, and they change their “outfits” as they go from babies, to adolescents, to adults.

Ang mulmol, sa uban nga kultura sa kalibutan, giisip nga pagkaon sa mga hari, apan dinhi sa ato, padayon nga gikuha aron sud-anon.

Daghan sab mukaon sa mulmol tungod kay gituhuan kini nga walay kontra sa balatian o til-og. .

Tungod niini may kahingawa na nga gipadayag ang uban nga mga tigpanawom ug kadtong may kaikag nga ipatunhay ang kahimtang sa kadagatan.

Kon ipadayaon ug dili kahimo-an og paagi, mahimo nga masubrahan og kuha ang mga mulmol, nga makaapekto unya sa kabaybayonan, gawas pa nga kini sila maoy nagkontrolar sa pagdaghan sa lumot sa kabaybayonan.

Gani, butyag sa langyaw nga diver nga nanimuyo na sa Bohol, ang labing mahinungdanon nga trabaho sa molmol mao ang paglimpyo sa mha kapasilan ug kagasangan gikan sa mga lumot, nga makapatay usab sa gasang.

Kon magpadayon ang pagpanguha sa molmol ug pagpakunhod sa iyang gidaghanon, mahimo nga mameligro ang mga gasang tungod kay ang tiglimpyo niini, gaihurot nag kaon sa tawo.

Tungod niini, hangyo ni Horn, ayaw nag kuhaa ug likay ang pagpalit niining matang sa isda.

May importante pa kini nga manglimpyo sa kagasangan ug manghimo og bonbon kay dahgan na ang isda ang nahanaw na sa mga kagasangan sa Bohol, panapos nga hangyo ni Horn, kinsa commander sa Auxiliary Coast Guard sa Bohol.  Rey Anthony Chiu/PIA-Bohol

 

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: